Kivu, een complex verhaal

 

De oevers van het Kivumeer. Ooit hielden Belgische kolonialen hier vakantie. Op 1500 meter hoogte ontvouwt zich een prachtig landschap met een schitterend meer. En het is er altijd lente. Van het vakantieoord rest geen spoor meer, maar wat wél nog overblijft: bijzondere koffie ...

Ik reisde in 2017 en 2018 enkele keren naar de streek en werkte in opdracht van BTC (Belgian Technical Cooperation)  samen met een kleine koffiecoöperatie en begeleidde hen bij het opmaken van een businessplan en ontwikkelen van extra marktaandeel.

Per toeval ontdekt

Ongeveer 10 jaar geleden belandde er toevallig een koffiestaal van hoge kwaliteitskoffie uit deze streek op mijn proeftafel. De smaak en kwaliteit waren zeer verrassend. Nochtans was de hele koffiesector in de streek rond het jaar 2000 volledig ingestort door de oorlog. Ondanks de oorlog bleven de oude koffieplanten koffie produceren.

Koffiesmokkel

De boeren smokkelden hun oogst meestal naar Rwanda op grote wankele sloepen. Velen vertrokken, maar kwamen nooit terug omdat de sloepen tegen weinig bestand waren. Ik ging tijdens mijn eerste bezoek ook naar ‘le village des veufes’. Er woonden geen oorlogsweduwen, zoals je zou verwachten na de oorlog. Neen, alle mannen waren tijdens één overvaart verongelukt.

Voor Oxfam liet ik toen de eerste containers van de lokale ‘fully washed’ hoge kwaliteitskoffie naar Antwerpen verschepen. Dat was niet zonder risico’s, maar het lukte in samenwerking met een Engelse koffieorganisatie.

Veel geld voor complexe koffie

Intussen gaat de meeste van deze ‘fully washed’ koffie richting Amerika en Japan waar veel geld wordt neergeteld voor kwaliteitskoffie. De ‘specialty’ markt van Amerika is gek op de aciditeit en de complexiteit. Een deel van de oogst komt echter nog steeds naar Antwerpen en enkele zakken reizen door naar de microbranderij van RAF in Gent.

Volhouden ondanks alles

Ik heb met eigen ogen gezien hoe ‘complex’ het is om in Oost-Congo koffie te telen en te exporteren. De koffiestreek wordt geplaagd door extreme armoede, milities en bandietenbendes en - niet onbelangrijk - de befaamde ‘taxen’. De mensen spreken hier over ‘les bandits’ (de milities) en ‘les voleurs’ (de overheid). Daartussen moeten zij zien te overleven.

Taksen voor koffie en de witte man

De overheid heft officiële taksen. Maar daar komen nog een heleboel ‘informele taksen’ bovenop. Die noemen ze daar ‘tracasserie’. Zo zijn er intussen vijf ‘barrières’ op de enige weg van de coöperatie naar de exportfabriek in Goma. Aan die tolpunten staan bendes die zoveel mogelijk geld proberen te incasseren voor één of andere lokale of niet zo lokale broodheer. Aan elke barrière moet er onderhandeld en uiteindelijk betaald worden om de koffie verder te mogen transporteren. Je betaalt trouwens ook 'een zware tol' om als ‘muzungu’ (witte) deze weg af te leggen.

De koffie blijft verbazen

Het blijft verbazen dat de boeren in die moeilijk omstandigheden in staat zijn om een uiterst kwalitatieve koffie te produceren en te verhandelen. Natuurlijk is de streek ‘ideaal’ voor koffie als landbouwgewas: een jongvulkanische bodem, hoge hoogte, oudere  gerenommeerde variëteiten en een koel microklimaat. Dat levert kwaliteit. Verder heeft koffie als product ook een groot voordeel in deze zeer plundergevoelige en hongerige regio. Koffiebonen zijn niet eetbaar en de gestockeerde zakken van meer dan 60 kg zijn nu eenmaal niet zo mobiel. Dit klinkt allemaal wat cynisch en dubbel, maar een beter alternatief is er momenteel niet.

Kivu pak koffie Raf Coffee

Paspoort Kivu koffie

-Kivu wordt gebruikt in RAF Kivu en in de melanges RAF Espresso Mild en RAF Filter Mild.

-Productiehoogte: 1500 - 2000 m.

-Verwerking: natte verwerking (fully washed).

-Smaak: complex, intens, citrus, asperge, sterke body en mooie aciditeit zijn perfect in balans.

-Coöperatie: Sopacdi.

-Coöperatie is biologisch en Fairtrade gecertificeerd.

Comments are closed.